Yetişkin Hastalıklarında Diyet Tedavisi (Teorik & Uygulama)
Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi • Beslenme ve Diyetetik Bölümü
Dersin Amacı ve Vizyonu
Yetişkinlerde kardiyometabolik ve kronik hastalıklarda Nütrisyonel Bakım Süreci (NCP) ile kanıta dayalı klinik diyet tedavisi ve vaka simülasyonları.
BES 317: Obezite ve Tıbbi Beslenme Tedavisi (193 Slayt)
İlk 10 slayt açık önizleme • 🔒 AES-256 Korumalı • Şifre: COZYYHTBT2026_
🎯 Dersin Amacı ve Klinik Diyet Tedavisi
Bu ders, klinik diyetisyenlik eğitiminin omurgasını oluşturan en temel mesleki uzmanlık modülüdür. Amacı; yetişkinlerde sık görülen akut ve kronik hastalıklarda (obezite, tip 1 ve tip 2 diyabet, hipertansiyon, dislipidemi, metabolik sendrom, gastrointestinal sistem hastalıkları, karaciğer, safra kesesi, pankreas, böbrek hastalıkları ve onkoloji) kanıta dayalı Tıbbi Beslenme Tedavisi (TBT) ilkelerini öğretmektir. Öğrenciler, Uluslararası Beslenme Bakım Süreci (Nutrition Care Process - NCP) basamaklarını uygulayarak vaka simülasyonları üzerinden kapsamlı klinik diyet planlama yetkinliği kazanırlar.
📚 Haftalık Konu Dağılımı ve Klinik Alanlar
- Hafta 1: Beslenme Bakım Süreci (NCP) Basamakları: Değerlendirme, Tanı (PES), Müdahale, İzleme ve Değerlendirme.
- Hafta 2: Obezite Patofizyolojisi, Nöroendokrin Regülasyon (Leptin/Ghrelin) ve Enerji Dengesi.
- Hafta 3: Obezitede Kanıta Dayalı Tıbbi Beslenme Tedavisi, Davranış Değişikliği ve Farmakoterapi Entegrasyonu.
- Hafta 4: Bariatrik Cerrahi (Sleeve Gastrektomi, Gastrik Bypass) Öncesi ve Sonrası Kademeli Beslenme Protokolleri.
- Hafta 5: Diyabet Patofizyolojisi: İnsülin Direnci, Prediyabet, Tip 1 ve Tip 2 DM, Gestasyonel Diyabet.
- Hafta 6: Diyabette TBT ve İleri Karbonhidrat Sayımı: İnsülin/Karbonhidrat Oranı ve Düzeltme Faktörü Hesaplama.
- Hafta 7: Kardiyovasküler Hastalıklar ve Ateroskleroz: Lipid Profili, Endotelyal Disfonksiyon ve Diyet Yağları.
- Hafta 8: Hipertansiyon Patofizyolojisi ve DASH Diyeti İlkeleri: Sodyum, Potasyum ve Vasküler Yanıtlar.
- Hafta 9: Üst Gastrointestinal Sistem Hastalıkları: Reflü (GÖRH), Gastrit, Peptik Ülser ve Disfaji Yönetimi.
- Hafta 10: Alt GİS Hastalıkları: İBS, Çölyak, İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları (Crohn, Ülseratif Kolit) ve Düşük FODMAP.
- Hafta 11: Hepatosteatoz (NAFLD/MASLD), Siroz ve Karaciğer Yetmezliğinde Nütrisyonel Yönetim.
- Hafta 12: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH), Hemodiyaliz ve Periton Diyalizinde Elektrolit/Protein Kısıtlamaları.
🏆 Temel Öğrenme Çıktıları ve Klinik Yetkinlikler
- Hasta biyokimyasal lab sonuçlarını, antropometrik ölçümlerini ve klinik öyküsünü multidisipliner değerlendirebilme.
- Standart NCP terminolojisini (PES cümleleri) kullanarak uluslararası standartlarda beslenme tanısı koyabilme.
- Karmaşık komorbiditeleri (örn. Diyabet + KBH + Hipertansiyon) olan hastalara bireyselleştirilmiş TBT menüsü planlayabilme.
- ADA, EASD, ESC, KDIGO ve ESPEN klinik uygulama kılavuzlarını klinik karar verme mekanizmasına dahil edebilme.
📖 Temel Başvuru Kaynakları
- Raymond, J. L., & Morrow, K. (2020). Krause and Mahan's Food & the Nutrition Care Process (15th ed.). Elsevier.
- American Diabetes Association (ADA). Standards of Care in Diabetes (Güncel Yıl Kılavuzu).
- European Society of Cardiology (ESC) & EASD Kardiyovasküler ve Metabolik Hastalık Kılavuzları.
- KDIGO Clinical Practice Guideline for Diabetes Management in Chronic Kidney Disease.
🩺 Bu Dersi Nasıl İşliyoruz? Sınıf İçi Deneyim & Uygulamalar
- 🌿 Akdeniz & DASH Diyet Tasarım Atölyesi: Öğrencilerimiz kardiyovasküler ve hipertansiyon vakalarında sadece kalori kısıtlaması değil; Akdeniz ve DASH modellerinin porsiyonlama kriterlerini, yerel mutfak uyarlamalarını ve mikro besin ögesi dengelerini analitik olarak modellemektedir.
- 🤖 GLP-1 İlaçları ve Yapay Zekalı Vaka Simülasyonu: GLP-1 agonisti tedavisi alan hastalarda gastrointestinal semptom yönetimi, kas kütlesinin korunması (sarkopenik obezite önleme) ve protein/enerji hedeflerinin yapay zeka simülasyonları ile modellenmesi.
- Vaka Bazlı Nutrisyonel Bakım Süreci (NCP): Gerçek hasta laboratuvar bulguları üzerinden adım adım beslenme tanısı koyma (PES cümlesi), karbonhidrat sayımı simülasyonları ve tıbbi beslenme reçetesi hazırlama.
📊 İnteraktif Ders Sunumları & Öğrenci Kilit Ekranı
Bu dersin canlı ve interaktif web sunumlarına aşağıdaki bağlantılardan erişebilirsiniz. İlk 10 slayt açık önizleme olarak sunulmakta; ileri modüller, vaka analizleri ve simülatörler AES-256-GCM öğrenci şifresiyle korunmaktadır.
- 👉 1. Konu: Obezite ve Tıbbi Beslenme Tedavisi (193 Slayt - Canlı İzle) (🔒 AES-256 Korumalı)
- 👉 1. Hafta: Obezite ve Tıbbi Beslenme Tedavisine Giriş Uygulaması (59+ Slayt - Canlı İzle) (🔒 AES-256 Korumalı)
- 👉 2. Konu: Diyabet ve Tıbbi Beslenme Tedavisi (123 Slayt - Canlı İzle) (🔒 AES-256 Korumalı)
- 👉 3. Konu: Kardiyovasküler Hastalıklar, Hipertansiyon ve Tıbbi Beslenme Tedavisi (135 Slayt - Canlı İzle) (🔒 AES-256 Korumalı)