← Dersler Listesine Dön
EN Lisans Modülü (Bahar)
Lisans Modülü (Bahar)

Yetişkinlerde Enteral ve Parenteral Beslenme

Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi • Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Dersin Amacı ve Vizyonu

Kritik ve kronik hastalarda klinik nütrisyon desteği, enteral/parenteral beslenme yolları, ürün seçimi ve ESPEN standartlarında vaka yönetimi.

🎯 İşlenen Temel Konular: Nütrisyonel risk tarama testleri (NRS-2002, MUST, GLIM), Enteral beslenme tüpleri ve formülasyonları, Parenteral beslenme (TPN) solüsyonları, cerrahide ERAS protokolleri, metabolik ve mekanik komplikasyonların önlenmesi.

🎯 Dersin Amacı ve İleri Klinik Nütrisyon

Oral besin alımı anatomik, fonksiyonel veya nörolojik engeller nedeniyle yetersiz veya imkansız olan kritik ve kronik hastalarda, yaşam desteğinin en kritik bileşeni yapay beslenmedir. Bu dersin temel amacı; diyetisyen adaylarına enteral nütrisyon (tüple beslenme) ve parenteral nütrisyon (intravenöz beslenme) yollarının endikasyonlarını, ürün bileşimlerini, erişim yollarını, infüzyon protokollerini ve olası komplikasyonların klinik yönetimini öğretmektir. Öğrenciler yoğun bakım, cerrahi ve palyatif bakım kliniklerinde ESPEN ve ASPEN standartlarına uygun nütrisyonel destek ekibi (NST) üyesi olma yetkinliği kazanırlar.

📚 Haftalık Konu Dağılımı ve Klinik Protokoller

  • Hafta 1: Klinik Nütrisyon Desteğine Giriş: Malnütrisyon Taraması (NRS-2002, MUST, GLIM Kriterleri).
  • Hafta 2: Enteral Beslenme (EN) Endikasyonları, Kontrendikasyonları ve 'Bağırsağı Kullan' Prensibi.
  • Hafta 3: Enteral Erişim Yolları: Nazogastrik, Nazojejunal, PEG (Perkütan Endoskopik Gastrostomi) ve PEJ.
  • Hafta 4: Enteral Ürün Sınıflandırması: Polimerik, Oligomerik (Semielemental), Elementel ve Hastalığa Özel Formüller.
  • Hafta 5: Enteral İnfüzyon Yöntemleri: Bolus, Aralıklı (İntermittan) ve Sürekli Pompa İnfüzyonu Protokolleri.
  • Hafta 6: Enteral Beslenmenin Gastrointestinal, Mekanik ve Metabolik Komplikasyonları ve Çözüm Yolları.
  • Hafta 7: Parenteral Beslenme (PN) Endikasyonları: Santral ve Periferik Venöz Erişim Yolları.
  • Hafta 8: Parenteral Çözelti Bileşenleri: Dekstroz, Amino Asitler, Lipid Emülsiyonları, Elektrolitler ve Vitaminler.
  • Hafta 9: Total Parenteral Beslenme (TPN) Hesaplama Atölyesi: Osmolarite, Enerji/Azot Oranı ve İnfüzyon Hızı.
  • Hafta 10: Yeniden Besleme Sendromu (Refeeding Syndrome): Patofizyoloji, Hipofosfatemi Riski ve Profilaksi.
  • Hafta 11: Kritik Yoğun Bakım Hastasında Nütrisyon: Hipermetabolizma, İndirekt Kalorimetri ve Protein Hedefleri.
  • Hafta 12: Evde Enteral ve Parenteral Beslenme (HEN/HPN) Yönetimi ve Taburculuk Sonrası İzlem.

🏆 Temel Öğrenme Çıktıları ve Yetkinlikler

  • Yatan ve yoğun bakım hastalarında malnütrisyon derecesini GLIM standartlarıyla teşhis edebilme.
  • Hastanın gastrointestinal fonksiyonuna göre en uygun yapay beslenme yolunu (EN vs PN) ve tüp erişimini seçebilme.
  • Hastanın klinik durumuna göre polimerik, lifli, immünomodülatör veya böbrek/karaciğer spesifik ürün reçete edebilme.
  • TPN solüsyonlarının makro ve mikro besin ögelerini mililitre ve gram bazında hatasız formüle edebilme.

📖 Temel Başvuru Kaynakları

  • Singer, P., et al. (2019). ESPEN guideline on clinical nutrition in the intensive care unit. Clinical Nutrition, 38(1), 38-79.
  • Cederholm, T., et al. (2019). GLIM criteria for the diagnosis of malnutrition. Clinical Nutrition, 38(1), 1-9.
  • Mueller, C. M. (Ed.). (2017). The ASPEN Adult Nutrition Support Core Curriculum (3rd ed.). ASPEN.
  • Sobotka, L. (Ed.). (2019). Basics in Clinical Nutrition (5th ed.). Galen / ESPEN.

💉 Bu Dersi Nasıl İşliyoruz? Sınıf İçi Deneyim & Uygulamalar

  • 🤖 Yapay Zeka Destekli Kompleks Vaka Simülasyonu (2025-2026 Bahar): Öğrencilerimizin karmaşık klinik tablolarda hızlı ve doğru karar verme yetkinliği kazanmaları, kanıta dayalı tıp (ESPEN) ilkelerini simüle ortamda deneyimlemeleri sağlanmıştır.
  • 📑 Gerçek Vaka Raporları Analizi ve Savunması (2024-2025 Bahar): Uluslararası literatürden derlenen gerçek hasta vaka raporları öğrencilere verilmiş; öğrenciler kendi klinik nütrisyon çözümlerini hazırlayıp sınıfta sunmuş ve rehberlerle karşılaştırmıştır.
  • Formülasyon ve İnfüzyon Hesaplamaları: Osmolarite, mikro besin gereksinimleri ve refeeding sendromu önleme algoritmalarının pratik hesaplamaları.
← Tüm Derslerime Göz At Dr. Caner ÖZYILDIRIM